Ben De Yerine Bende Yazan İnsan Modeli

Ülkemizdeki insanların yarısından çok daha fazlasını kapsayan insan modelidir. Bu model insanlar, üzerimde beyin hücrelerimi uyuşturma derecesinde sinir etkisi yaparlar.

2′ye ayrılırlar:

1- Diğer "de" bağlaçlarını doğru yazdığı halde "ben de"yi birleşik yazanlar

2- Tüm ayrı yazılması gereken ekleri birleşik yazanlar (Diğer kullanımları yanlış yazanları ayrı bir başlıkta inceleyeceğim.)

“Dahi” anlamına gelen “de” ve “da” ait olduğu kelimeden ayrı yazılır: – Nasılsın? – İyiyim, sen nasılsın? – Ben de iyiyim. Ancak bulunma hali olan "de/da" birleşik yazılır: – Bugün sıra kimde? – Bende.

İlk örneğe bakın; "Bende iyiyim." değil "Ben de iyiyim." yazılıyor. Doğrusu ayrı yazılandır. İkinci örnekteki kullanımda ise birleşik yazılan ifade doğrudur. 

Alın Size Yöntem

İsmin -de hali olarak:

Bu kullanımda -de eki kelimelere birleşik yazılır.
Kelimeye eklenmiş olan bu -de eki kelimeden çıkarıldığında cümlede bozukluk meydana gelir:

"Bizde, o saydığın ürünler yok.cümlesinden -de ekini çıkarırsak; "Biz o saydığın ürünler yok." gibi bozuk bir cümle meydana gelir.

Size tavsiyem, bu ekin yazılışında bir alışkanlık meydana gelene dek bu şekilde sınamalar yapmanızdır.

Yine bu eki kavramak için akıldan çıkarılmaması gereken bir başka özellik ise; -de ekinin bu kullanımda, eklenen kelimeye bulunma anlamı kazandırdığıdır.

Bağlaç olarak:
Bu kullanımda "de" kelimelerden ayrı yazılır. Zaten sorunlar da buradan kaynaklanmaktadır. Bağlaç olarak kullanılan ve ayrı yazılan bu "de" cümleye "dahi" -çok zeki anlamında değil- anlamı katar.

Bu "de" kelimesini bağlaç olarak kullanırken -çoğunlukla- cümleden çıkardığımızda cümlenin anlamında bir bozukluk meydana gelmez. Fakat anlamda bir daralma meydana gelebilir:

"Ahmet de bize gelmişti o gün." cümlesinden de bağlacını çıkarırsak; "Ahmet bize gelmişti o gün." cümlesini elde ederiz.
Görüldüğü gibi bu cümlenin anlamında bir daralma meydana geliyor fakat, cümle bozulmuyor. Cümlede anlam: "Herkes geldi, bunlara ek olarak Ahmet de geldi şeklindedir." De bağlacını çıkardığımızda "bunların yanında, bir de, bunlara ek olarak" anlamı kayboluyor. Fakat az önce de belirttiğim gibi cümle genel ifade tarzı ile bozulmuyor.

Bütün bu bilgilerin yanında, bağlaç olarak kullanılan "de" nin sessiz benzeşmesi gereği "te" veya "ta" şekline dönüşmediğini de bilmemiz gerekir.
Yani, yukarıdaki cümle sessiz benzeşmesi düşünülerek:

"Ahmet te bize gelmişti o gün." şeklinde yazılamaz.
Artık bu konuda lütfen hassas olsun herkes. Türkçeyi düzgün kullananları görmek içimi rahatlatıyor.  Dil, ülkeyi ayakta tutan en önemli unsurlardan biridir. Özellikle milliyetçi olduğunu iddia edip dilini düzgün kullanamayanlara; Türk demek Türkçe demektir. Türkçe giderse Türkiye gider. Dahi anlamındaki "de" bağlacının kullanımları hakkında ayrıntılı bilgi için http://www.dahianlamindakideayriyazilir.com sitesini ziyaret edebilirsiniz.

Benzer yazı yok.